{"id":3238,"date":"2022-09-03T19:31:26","date_gmt":"2022-09-03T17:31:26","guid":{"rendered":"https:\/\/artylerzysci-sow.pl\/?p=3238"},"modified":"2022-09-03T20:07:17","modified_gmt":"2022-09-03T18:07:17","slug":"artykul-pplk-rez-tomasza-lisieckiego-o-zmierzchu-masowego-uzycia-artylerii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/artylerzysci-sow.pl\/?p=3238","title":{"rendered":"Artyku\u0142 pp\u0142k. rez. Tomasza LISIECKIEGO o zmierzchu masowego u\u017cycia artylerii …"},"content":{"rendered":"\n

Przedstawione w tek\u015bcie opinie s\u0105 prywatnymi pogl\u0105dami autora i bazuj\u0105 na jego trzydziestoletnim do\u015bwiadczeniu pracy w pododdzia\u0142ach i sztabach artylerii oraz jawnych materia\u0142ach publikowanych w mass mediach.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u015amier\u0107 \u201eboga wojny\u201d?,<\/strong> czyli do czego jest nam potrzebna liczna artyleria?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jak na polach Ukrainy ginie \u201emasowa\u201d artyleria<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gdy 17 kwietnia 1940 roku, omawiaj\u0105c w gronie generalicji przebieg \u201ewojny zimowej\u201d z Finlandi\u0105, J\u00f3zef Stalin wypowiedzia\u0142 swe s\u0142ynne s\u0142owa o artylerii i nazwa\u0142 j\u0105 \u201eBogiem wojny\u201d, zapewne nawet nie przypuszcza\u0142, \u017ce jego slogan cytowany b\u0119dzie powszechnie jeszcze 80 lat p\u00f3\u017aniej. Wypada jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce dyktator m\u00f3wi\u0142 w\u00f3wczas o artylerii \u201emasowej\u201d [1]<\/a>, a nie o artylerii w og\u00f3le.<\/p>\n\n\n\n

Jednak\u017ce masowe u\u017cycie artylerii, jakie znamy z lat II wojny \u015bwiatowej z pod Stalingradu czy operacji berli\u0144skiej \u2013 ju\u017c si\u0119 nie powt\u00f3rzy. Do\u015bwiadczaj\u0105 tego dzisiaj zw\u0142aszcza Rosjanie, trac\u0105c na Ukrainie ogromne ilo\u015bci sprz\u0119tu. Oznacza to koniec artylerii licznej (\u201emasowej\u201d), ale przestarza\u0142ej; rodzi si\u0119 artyleria nowa \u2013 nieliczna, ale mobilna i roz\u015brodkowana, dalekono\u015bna i precyzyjna, strzelaj\u0105ca w punkt, a nie \u201ena hektary\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n

W rozpocz\u0119tej przez Federacj\u0119 Rosyjsk\u0105 24 lutego 2022 roku wojnie przeciwko Ukrainie artyleria rzeczywi\u015bcie odgrywa rol\u0119 decyduj\u0105c\u0105, odpowiadaj\u0105c za 60, lub \u2013 jak twierdz\u0105 niekt\u00f3rzy \u2013 nawet 70%, strat ponoszonych przez wojska obu stron. Czy\u017cby wi\u0119c Stalin mia\u0142 racj\u0119, czy raczej jest to efekt oddzia\u0142ywania \u015brodk\u00f3w masowej informacji, powtarzaj\u0105cych na ka\u017cdym kroku slogan \u201eWujka Jo\u201d?<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b na polach Ukrainy masowe zastosowanie artylerii przez Rosjan nie przynosi ju\u017c tak spektakularnych rezultat\u00f3w, jak mia\u0142o to miejsce podczas II wojny \u015bwiatowej. Oczywi\u015bcie \u2013 jest ona w stanie zamieni\u0107 w ruiny Chark\u00f3w, Mariupol, Siewierodonieck i setki ma\u0142ych ukrai\u0144skich miasteczek i wsi, terroryzowa\u0107 ich ludno\u015b\u0107 i zadawa\u0107 jej niewyobra\u017calne cierpienia. Ale po up\u0142ywie p\u00f3\u0142 roku wojny wida\u0107 te\u017c go\u0142ym okiem, \u017ce stosowane przez Rosjan masowe u\u017cycie artylerii \u2013 to przesz\u0142o\u015b\u0107. Precyzyjne, chirurgiczne uderzenia wymierzone w obiekty strategiczne, stanowiska dowodzenia, centra logistyczne czy obiekty infrastruktury krytycznej, stosowane przez mobiln\u0105 artyleri\u0119 ukrai\u0144sk\u0105, s\u0105 bardziej skuteczne i, \u2013 co w dzisiejszych czasach ma niebagatelne znaczenie \u2013 bardziej medialne\u2026<\/p>\n\n\n\n

W trwaj\u0105cej od ponad stu lat wojnie artylerii (i \u015brodk\u00f3w przeciwpancernych w og\u00f3le) z czo\u0142gami wygrywa\u0107 zdaje si\u0119\u2026 dron. Mam tu na my\u015bli nie tylko bezza\u0142ogowe systemy powietrzne (BSP, bezza\u0142ogowce), amunicj\u0119 kr\u0105\u017c\u0105c\u0105 (drony samob\u00f3jcy), ale i zwyk\u0142e drony cywilne dostosowane ad hoc do cel\u00f3w wojskowych (wirnikowce obserwacyjne i \u201eszturmowe\u201d).<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli uwzgl\u0119dnimy fakt, \u017ce najnowocze\u015bniejszy czo\u0142g rosyjski T-14 \u201eArmata\u201d kosztuje 7,8 mln dolar\u00f3w (dla por\u00f3wnania: \u201eAbrams\u201d \u2013 8,5 mln), to jasne staje si\u0119, dlaczego nie wida\u0107 go na polach Ukrainy. Dla Rosjan jest on po prostu zbyt cenny i nadaje si\u0119 tylko do pokazywania na defiladach. Tymczasem koszt prostego drona transportowego, zdolnego przenie\u015b\u0107 g\u0142owic\u0119 pocisku RGPpanc, pocisk mo\u017adzierzowy lub nawet zwyk\u0142y granat obronny w s\u0142oiku po majonezie, kt\u00f3ry zostanie wrzucony w otwarty w\u0142az czo\u0142gu \u2013 to koszt kilkuset dolar\u00f3w\u2026 Co wi\u0119cej \u2013 dzi\u015b obs\u0142u\u017cy go nawet nastolatek, a do czo\u0142gu potrzeba trzech-czterech doros\u0142ych ludzi, kt\u00f3rych szkoli si\u0119 miesi\u0105cami i latami. Rachunek koszt \u2013 efekt wychodzi na korzy\u015b\u0107 dron\u00f3w. Ukrai\u0144ska (lub jakakolwiek inna) \u201earmia dron\u00f3w\u201d \u2013 je\u015bli powstanie \u2013 zmieni oblicze wojen na zawsze\u2026<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Dron-zabawka z podwieszonymi granatami i skutek jego ataku na rosyjski czo\u0142g.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Ale zagro\u017cenie ze strony dron\u00f3w nie dotyczy tylko czo\u0142g\u00f3w. Zagro\u017cona jest, jak widzimy na licznych przyk\u0142adach \u2013 tak\u017ce artyleria, szczeg\u00f3lnie ta przeznaczona do wsparcia bezpo\u015bredniego walcz\u0105cych wojsk.<\/p>\n\n\n\n

Masowe u\u017cycie zar\u00f3wno wyspecjalizowanych BSP, jak i \u201ezwyk\u0142ych\u201d dron\u00f3w, powinno wi\u0119c wymusi\u0107 \u201eprzetasowanie\u201d taktyczne na wsp\u00f3\u0142czesnym polu walki. W obronie na pierwszej linii pozostanie zmechanizowana i zmotoryzowana piechota wyposa\u017cona w liczne \u015brodki przeciwpancerne (w tym ppk i w\u0142asne drony) oraz samobie\u017cne mo\u017adzierze, niszcz\u0105ce przeciwnika w tzw. kill boxach<\/em>. Tu\u017c za ni\u0105 powinna znajdowa\u0107 si\u0119 artyleria przeciwlotnicza (w tym wyspecjalizowane \u015brodki do obrony przed dronami przeciwnika). Dalej \u2013 mobilne odwody (i tu jest dzi\u015b miejsce dla pododdzia\u0142\u00f3w czo\u0142g\u00f3w), artyleria wsparcia bezpo\u015bredniego, \u015bmig\u0142owce bojowe i logistyka os\u0142oni\u0119te \u015brodkami przeciwlotniczymi \u015bredniego zasi\u0119gu. Potem kolejne rzuty wojsk zmechanizowanych i pancernych, artyleria wsparcia og\u00f3lnego i logistyka pod os\u0142on\u0105 \u015brodk\u00f3w przeciwlotniczych dalekiego zasi\u0119gu.<\/p>\n\n\n\n

Wycofanie artylerii w g\u0142\u0105b ugrupowania bojowego oddzia\u0142\u00f3w i zwi\u0105zk\u00f3w taktycznych nie tylko ochroni j\u0105 przed obezw\u0142adnieniem przez drony, artyleri\u0119 i lotnictwo przeciwnika, ale te\u017c uelastyczni i pog\u0142\u0119bi obron\u0119. Oczywi\u015bcie zmienia to ca\u0142kowicie sens tego, co dzi\u015b okre\u015blamy terminami \u201eartyleria wsparcia bezpo\u015bredniego\u201d i \u201eartyleria wsparcia og\u00f3lnego\u201d. M\u00f3wi\u0105c prosto i zrozumiale nawet dla laika \u2013 \u201eGo\u017adziki\u201d, \u201eDany\u201d, dzia\u0142a ci\u0105gnione i BM-21 wyposa\u017cone w tradycyjn\u0105 amunicj\u0119 (a wi\u0119c wszystkie \u015brodki strzelaj\u0105ce na odleg\u0142o\u015b\u0107 mniejsz\u0105 ni\u017c 20-25 km) mo\u017cna powoli oddawa\u0107 na z\u0142om, gdy\u017c na wsp\u00f3\u0142czesnym polu walki nie ma dla nich miejsca. To, co do tej pory rozumieli\u015bmy jako \u201eartyleri\u0119 wsparcia bezpo\u015bredniego\u201d, to dzisiaj samobie\u017cne armatohaubice i wieloprowadnicowe wyrzutnie rakietowe o zasi\u0119gu do 40 km, pozostaj\u0105ce poza stref\u0105 dzia\u0142a\u0144 batalion\u00f3w pierwszorzutowych. Natomiast artyleria wsparcia og\u00f3lnego, realizuj\u0105ca zadania w strefie operacyjnej, powinna mie\u0107 zasi\u0119g od 50 do 300 km. Tutaj w gr\u0119 wchodz\u0105 armatohaubice strzelaj\u0105ce pociskami dalekono\u015bnymi (np. Vulcano) na odleg\u0142o\u015b\u0107 do 70-80 km (dzi\u015b, jak si\u0119 wydaje, jest to graniczny zasi\u0119g artylerii lufowej) oraz wyrzutnie rakiet taktycznych w rodzaju MLRS czy HIMARS.<\/p>\n\n\n\n

Na Ukrainie sytuacja wygl\u0105da nieco inaczej. Poniewa\u017c armia ukrai\u0144ska nie posiada szczebla dywizyjnego, w strefie taktycznej walcz\u0105 samodzielne brygady pancerne, zmechanizowane (zmotoryzowane) i brygady OT posiadaj\u0105ce w swych strukturach siln\u0105 artyleri\u0119: 2 dywizjony artylerii ci\u0105gnionej lub samobie\u017cnej, dywizjon BM-21 oraz \u2013 rozdysponowany do wsparcia piechoty \u2013 dywizjon przeciwpancerny (nie wyst\u0119puje w brygadach pancernych). Wynika z tego, \u017ce ka\u017cd\u0105 brygad\u0119 wspiera praktycznie pu\u0142k artylerii o zasi\u0119gu do 21 km. Natomiast za stref\u0119 operacyjn\u0105 odpowiadaj\u0105 cztery dow\u00f3dztwa operacyjne (P\u00f3\u0142noc, Zach\u00f3d, Po\u0142udnie i Wsch\u00f3d), kt\u00f3re maj\u0105 do dyspozycji og\u00f3lnowojskowe brygady odwodowe, brygady OT, brygad\u0119 artylerii, pu\u0142ki rakiet przeciwlotniczych, \u0142\u0105czno\u015bci, operacyjnego zabezpieczenia, remontowo-naprawcze i lotnictwo.<\/p>\n\n\n\n

Armia rosyjska od pocz\u0105tku dzia\u0142a\u0144 walczy z u\u017cyciem bojowych grup taktycznych (BGT), sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 z batalionu zmechanizowanego (zmotoryzowanego), kompanii czo\u0142g\u00f3w, baterii haubic samobie\u017cnych (2S1 lub 2S3) i baterii artylerii rakietowej (BM-21). Takich grup powinno si\u0119 u\u017cywa\u0107 do walki w terenie zurbanizowanym, ale nie do prze\u0142amywania silnie umocnionej obrony przeciwnika. Tymczasem deficyt piechoty zdeterminowa\u0142 (przynajmniej na pocz\u0105tku wojny) unikanie walki w terenie zurbanizowanym. Jaki wi\u0119c w tym sens? Tego nie wiem, nie jestem Rosjaninem\u2026 Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce o wiele korzystniejszy na pocz\u0105tku by\u0142by dla Rosjan typowy atak pancerny \u2013 ponie\u015bli by mo\u017ce nie mniejsze straty, ale obron\u0119 ukrai\u0144sk\u0105 na decyduj\u0105cych kierunkach prze\u0142amaliby z pewno\u015bci\u0105\u2026<\/p>\n\n\n\n

Z tej perspektywy nie widz\u0119 wi\u0119c sensu dla megaloma\u0144skich zachwyt\u00f3w naszych dow\u00f3dc\u00f3w brygad, kt\u00f3rzy zamiast zajmowa\u0107 si\u0119 walk\u0105 ogniow\u0105 w strefie taktycznej (czyli, jak okre\u015blaj\u0105 to dow\u00f3dcy piechoty \u2013 \u201efighterk\u0105\u201d) ciesz\u0105 si\u0119, \u017ce dzi\u0119ki \u201eKrabom\u201d uzyskaj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci oddzia\u0142ywania na stref\u0119 operacyjn\u0105 (czyli ponad 40 km). A przecie\u017c to nie ich rola! Powinni raczej zastanawia\u0107 si\u0119 nad tym, czego u\u017cyj\u0105 do walki z lawin\u0105 czo\u0142g\u00f3w potencjalnego przeciwnika? Nielicznych ppk \u201eSpike\u201d, przestarza\u0142ych \u201eMalutkich\u201d czy mo\u017ce\u2026 \u201eKrab\u00f3w\u201d?<\/p>\n\n\n\n

Ostatnio \u201eKraby\u201d, jako pierwszy w brygadach og\u00f3lnowojskowych, otrzyma\u0142 dywizjon\u2026 brygady piechoty g\u00f3rskiej w Jaros\u0142awiu. (Pozdrawiam koleg\u00f3w!) I oczywi\u015bcie wszyscy s\u0105 zadowoleni! Ale ciekaw jestem, jak dywizjon 52-tonowych \u201eKrab\u00f3w\u201d tej brygady poradzi sobie ze wszystkimi tymi ma\u0142ymi mostami na g\u00f3rskich rzeczkach, aby zapewni\u0107 wsparcie piechocie w wysokich g\u00f3rach? Czy nie lepiej by\u0142oby dla tej brygady (a tak\u017ce brygady powietrzno-desantowej i kawalerii powietrznej!) kupi\u0107 ameryka\u0144skie M777, kt\u00f3re s\u0105 lekkie i rewelacyjnie sprawdzi\u0142y si\u0119 w Afganistanie i w Ukrainie? Nic o tym nie s\u0142ycha\u0107\u2026 A kto ma o tym wszystkim my\u015ble\u0107 \u2013 my rezerwi\u015bci, czy genera\u0142owie w linii? Z kwesti\u0105 zmian w taktyce dzia\u0142ania wi\u0105\u017ce si\u0119 te\u017c zagadnienie centralizacji i decentralizacji dowodzenia artyleri\u0105. W \u017cadnych znanych nam ukrai\u0144skich materia\u0142ach, przedstawiaj\u0105cych dzia\u0142ania artylerii, nie zobaczymy wi\u0119cej jak 2-3 dzia\u0142 \/ wyrzutni, a ju\u017c na pewno nikt nie widzia\u0142 ani rozwini\u0119tych dywizjon\u00f3w, ani brygad artylerii. Je\u015bli kto\u015b widzia\u0142 wi\u0119cej ni\u017c pluton \u2013 to byli to\u2026 rosyjscy operatorzy dron\u00f3w. To wcale nie \u017cart: tam, gdzie nie przestrzegano zasady rozproszenia \u015brodk\u00f3w ogniowych i sta\u0142y one w regulaminowych odst\u0119pach 30-40 m, stawa\u0142y si\u0119 natychmiast celem dla artylerii wroga.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Ostrza\u0142 artyleryjski plutonu rosyjskich 122 mm haubic D-30 korygowany przez BSL.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Natomiast pojedyncze, dobrze ukryte ukrai\u0144skie \u201eGo\u017adziki\u201d i mo\u017adzierze mog\u0142y wspiera\u0107 obron\u0119 kompanii piechoty, wystrzeliwuj\u0105c po kilkadziesi\u0105t pocisk\u00f3w dziennie. Gdy jednak zachodzi\u0142a potrzeba zmasowania ognia, to w\u0142\u0105cza\u0142y si\u0119 one w proces kierowania ogniem ca\u0142ego plutonu \/ baterii. Wymaga to jednak nie tylko dobrego systemu kierowania ogniem, ale te\u017c \u015bwietnego wyszkolenia poszczeg\u00f3lnych obs\u0142ug, baterii i dywizjon\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Oznacza to jedno \u2013 czas \u201emasowej\u201d artylerii si\u0119 ko\u0144czy\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Do czego Polsce potrzebna jest liczna artyleria?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przewaga, jak\u0105 stronie ukrai\u0144skiej da\u0142a dalekono\u015bna artyleria NATO-wska, pokazuje dobitnie, \u017ce lepiej mie\u0107 mniej, ale dobrej artylerii, ani\u017celi odwrotnie. Niby wszyscy to rozumiej\u0105, ale\u2026<\/p>\n\n\n\n

Zanim ustalimy, jaka artyleria potrzebna jest polskiej armii w \u015bwietle do\u015bwiadcze\u0144 wojny w Ukrainie, zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119 na fakt, \u017ce jako pa\u0144stwo musimy mie\u0107 jasn\u0105 wizj\u0119, zawart\u0105 w odpowiedzi na cztery podstawowe pytania: do jakiej wojny si\u0119 przygotowujemy; jakie powinny by\u0107 nasze si\u0142y zbrojne; jakie jest zagro\u017cenie ze strony potencjalnego przeciwnika oraz ile mamy czasu, aby si\u0119 do tego przygotowa\u0107. Dotyczy to oczywi\u015bcie r\u00f3wnie\u017c artylerii, a tymczasem nikt nam takiej wizji nie przedstawi\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Dlatego ostatnie propozycje zakup\u00f3w dla polskiej armii dos\u0142ownie mnie (i wielu moich koleg\u00f3w artylerzyst\u00f3w) zaszokowa\u0142y. Po co nam nagle 1\u00a0250 czo\u0142g\u00f3w K-1 i M1A2? Po co nam a\u017c 800 \u201eKrab\u00f3w\u201d (dok\u0142adnie: 120-140 naszych plus 672 po\u0142udniowokorea\u0144skich K-9A1 \u201eThunder\u201d i ich spolonizowanej wersji K-9PL), a tak\u017ce 500 HIMARS-\u00f3w (tyle maj\u0105 dzi\u015b Amerykanie!)? Czy\u017cby\u015bmy zamierzali sami wygra\u0107 wojn\u0119 z Rosj\u0105 i Bia\u0142orusi\u0105? \u017badnym t\u0142umaczeniem nie jest te\u017c twierdzenie, \u017ce nie mamy broni atomowej. Nie mamy i nie b\u0119dziemy mieli, a artyleria jej nie zast\u0105pi. Je\u015bli natomiast zak\u0142adamy, \u017ce przeciwnik jej u\u017cyje, to tym bardziej posiadanie takich ilo\u015bci sprz\u0119tu nie ma sensu. Kropka. Zreszt\u0105 zanim takie ilo\u015bci sprz\u0119tu otrzymamy i wyposa\u017cymy w nie wojsko, przeszkolimy rezerwy i zgromadzimy tysi\u0105ce ton amunicji \u2013 to wszystko b\u0119dzie ju\u017c jedynie z\u0142omem, na kt\u00f3ry wrogie drony polowa\u0107 b\u0119d\u0105 tak, jak dzi\u015b Bayraktary na T-72\u2026<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Korea\u0144ska 155 mm armatohaubica K9A1.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Ile zatem rzeczywi\u015bcie potrzebujemy nowoczesnych \u015brodk\u00f3w ogniowych?<\/strong> Spr\u00f3bujmy to policzy\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Aby zobrazowa\u0107 sytuacj\u0119 w artylerii, por\u00f3wnajmy j\u0105 z sytuacj\u0105 w wojskach pancernych. Obecnie nasze Wojska L\u0105dowe sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z 4 dywizji (jednej pancernej i trzech zmechanizowanych), kt\u00f3re z kolei dysponuj\u0105 4 brygadami pancernymi, 6 brygadami zmechanizowanymi, 1 brygad\u0105 obrony wybrze\u017ca i 1 brygad\u0105 piechoty g\u00f3rskiej.<\/p>\n\n\n\n

Ka\u017cda brygada pancerna posiada 3 bataliony czo\u0142g\u00f3w (bcz), a pozosta\u0142e brygady dysponuj\u0105 1 bcz licz\u0105cym 58 woz\u00f3w. Razem dla pe\u0142nego wyposa\u017cenia tych si\u0142 potrzebujemy oko\u0142o 1 200 czo\u0142g\u00f3w, a zamierzamy mie\u0107 ich razem 1 500 (doliczaj\u0105c do wspomnianych powy\u017cej czo\u0142g\u00f3w K-1 i M1A2 250 posiadanych \u201eLeopard\u00f3w\u201d). Przyjmijmy wi\u0119c za\u0142o\u017cenie (nawet nie uwzgl\u0119dniaj\u0105c wniosk\u00f3w z walk w Ukrainie!), \u017ce ilo\u015bci te odpowiadaj\u0105 obecnemu zapotrzebowaniu na wymian\u0119 naszego parku czo\u0142g\u00f3w oraz stworzenie ich zapasu. Czyli, m\u00f3wi\u0105c kr\u00f3tko \u2013 dla zwyk\u0142ego \u017co\u0142nierza i obywatela, jakim jestem, ma to jeszcze jakikolwiek sens\u2026<\/p>\n\n\n\n

Natomiast ca\u0142kowicie inaczej ma si\u0119 sprawa z artyleri\u0105. Ka\u017cda z naszych dywizji posiada pu\u0142k artylerii o r\u00f3\u017cnej strukturze i wyposa\u017ceniu. Zak\u0142ada si\u0119, \u017ce pu\u0142ki dywizyjne powr\u00f3c\u0105 do struktury brygadowej, a ponadto potrzebna b\u0119dzie brygada odwodowa. Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce brygada dywizyjna posiada\u0107 b\u0119dzie 2 dywizjony \u201eKRAB-\u00f3w\u201d \/ K-9, dywizjon HIMARS-\u00f3w i 2 dywizjony WR-40, brygada odwodowa \u2013 2 dywizjony \u201eKRAB-\u00f3w\u201d \/ K-9 i 2 dywizjony HIMARS-\u00f3w, a wszystkie brygady dywizyjne (bez wzgl\u0119du na to, czy s\u0105 to brygady zmechanizowane, obrony wybrze\u017ca czy piechoty g\u00f3rskiej) \u2013 otrzymaj\u0105 po dywizjonie \u201eKRAB-\u00f3w\u201d \/ K-9. (Mo\u017cna te\u017c zrobi\u0107 tak, jak uczynili to Ukrai\u0144cy, i wzmocni\u0107 dodatkowo brygady og\u00f3lnowojskowe dywizjonami WR-40 i RM-70, zabieraj\u0105c je z pu\u0142k\u00f3w \/ brygad artylerii; opcji jest tu wiele\u2026).<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Polska 155 mm armatohaubica \u201eKrab\u201d w Ukrainie.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Dywizjon HIMARS-\u00f3w i pi\u0119\u0107 dywizjon\u00f3w \u201eKRAB-\u00f3w\u201d \/ K-9 na dywizj\u0119 \u2013 to zdecydowanie za du\u017co. Ale i tak daje nam to \u201etylko\u201d 22 dywizjony \u201eKRAB-\u00f3w\u201d<\/strong> (528 szt. przy dywizjonach z 24 dzia\u0142ami) i 6 dywizjon\u00f3w HIMARS-\u00f3w (108 szt. przy dywizjonach z 18 wyrzutniami)<\/strong>. Tak wi\u0119c 28 dywizjon\u00f3w<\/strong> \u2013 takie by\u0142yby (teoretyczne) potrzeby etatowe na dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n

Sk\u0105d zatem w zak\u0142adanych zakupach dla polskiej armii wzi\u0119\u0142y si\u0119 tak astronomiczne liczby (przypomnijmy: 800 \u201eKRAB-\u00f3w\u201d \/ K-9 \u2013 to 33 dywizjony, 500 HIMARS-\u00f3w \u2013 to 27 dywizjon\u00f3w <\/strong>plus zapasy!)? Te 60 dywizjon\u00f3w<\/strong> (nawet bez uwzgl\u0119dniania tego, co ju\u017c mamy!) by\u0142oby w stanie (stoj\u0105c jeden obok drugiego nawet na jeziorach i bagnach), zabezpieczy\u0107 900 km frontu \u2013 czyli nasze granic\u0119 z Rosj\u0105, Litw\u0105 i Bia\u0142orusi\u0105 i ca\u0142\u0105 granic\u0119 morsk\u0105 (bez P\u00f3\u0142wyspu Helskiego). To tylko przyk\u0142ad, ale dorzucaj\u0105c do tego 1 500 czo\u0142g\u00f3w utworzymy pierwszy w historii \u201epancerny ruchomy rejon umocniony\u201d, a nasze kolumny zaopatrzeniowe i ewakuacyjne b\u0119d\u0105 d\u0142u\u017csze, ni\u017c ta rosyjska pod Kijowem w marcu br.\u2026<\/p>\n\n\n\n

To, oczywista bzdura!<\/strong> Te liczby zosta\u0142y po prostu wzi\u0119te \u201ez sufitu\u201d<\/strong> bujaj\u0105cych w ob\u0142okach polityk\u00f3w, wspieraj\u0105cego ich pomys\u0142y lobby zbrojeniowego, braku jakiegokolwiek oporu ze strony realnie my\u015bl\u0105cych genera\u0142\u00f3w i dow\u00f3dc\u00f3w\u2026 Nikt z nich zdaje si\u0119 nie widzie\u0107, \u017ce \u017cyjemy w dobie kryzysu energetycznego i wojny u s\u0105siada, gdzie na polu walki rozsiane s\u0105 smutne strz\u0119py pancernej i artyleryjskiej pot\u0119gi drugiej armii \u015bwiata. Chcemy zaj\u0119\u0107 jej miejsce?<\/p>\n\n\n\n

No i rzecz najbardziej \u201eoczywista z oczywistych\u201d, o kt\u00f3rej wszyscy w tym rozgardiaszu zakupowym zapominaj\u0105: dzia\u0142amy w sojuszu NATO, a V Korpus US Army ma nas, w razie czego, wesprze\u0107 wraz z innymi sojusznikami. Dodawanie wi\u0119c nowych w\u0142asnych dywizji (a chcemy ich mie\u0107 jeszcze dwie!) to nie tylko kolejna strata pieni\u0119dzy, ale i powi\u0119kszaj\u0105cy si\u0119 chaos organizacyjny. O zapchanych poligonach i braku infrastruktury \u2013 nawet nie b\u0119d\u0119 wspomina\u0142. Zadbajmy wi\u0119c o to, co ju\u017c mamy, aby stanowi\u0142o by\u0107 mo\u017ce ma\u0142\u0105, ale sprawn\u0105 machin\u0119 bojow\u0105!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Stosunek naszych elit polityczno-wojskowych do tematu najlepiej obrazuje fakt, \u017ce nawet po og\u0142oszeniu plan\u00f3w rozwoju polskiej artylerii nie podniesiono jej rangi. Zapowiedziano jedynie powr\u00f3t do systemu brygadowego. Wiele rzeczy stanie si\u0119 jasne nawet dla laik\u00f3w, gdy uwzgl\u0119dni\u0105 fakt, \u017ce armi\u0105 dowodz\u0105 genera\u0142owie wojsk pancernych, a polsk\u0105 artyleri\u0105 \u2013 \u201etylko\u201d pu\u0142kownik\u2026<\/p>\n\n\n\n

Na marginesie zauwa\u017cmy, \u017ce dalej nie ma tu miejsca na lekkie, 23 tonowe \u201eKryle\u201d (my\u015bl\u0119 tu o koncepcji dzia\u0142a samobie\u017cnego, a nie o konkretnym dziale), kt\u00f3re \u2013 jak udowodni\u0142 Afganistan \u2013 s\u0105 nam niezb\u0119dne do wsparcia zmotoryzowanej piechoty. (W tym do udzia\u0142u w operacjach poza granicami kraju, je\u015bli jeszcze zechcemy, lub b\u0119dziemy zmuszeni w nich uczestniczy\u0107). O M777 ju\u017c wspomina\u0142em\u2026 A czy brygady na KTO \u201eRosomak\u201d, te\u017c b\u0119d\u0105 u\u017cywa\u0142y \u201eKrab\u00f3w\u201d, zamiast armatohaubic ko\u0142owych? To te\u017c jest bez sensu\u2026 Jak zatem chcemy szybko przerzuca\u0107 52 tonowe \u201eKraby\u201d? \u201eMrija\u201d (Marzenie) \u2013 zniszczona\u2026<\/p>\n\n\n\n

Ale to nie wszystko. Sprz\u0119t \u2013 nawet najlepszy \u2013 jest tylko pancern\u0105 skorup\u0105 je\u015bli nie obs\u0142uguj\u0105 go wyszkoleni, zmotywowani do obrony swego kraju ludzie. Przy zak\u0142adanych w zakupach ilo\u015bciach sprz\u0119tu mo\u017cna utworzy\u0107 60 dywizjon\u00f3w \u201eKRAB-\u00f3w\u201d i HIMARS-\u00f3w<\/strong>, ka\u017cdy z nich po oko\u0142o 460 \u017co\u0142nierzy. Daje to oko\u0142o 29 ty\u015b. etat\u00f3w dla oficer\u00f3w, podoficer\u00f3w i \u017co\u0142nierzy, wliczaj\u0105c w to sztaby i logistyk\u0119 nowo utworzonych brygad. Teoretycznie to niewiele, ale sk\u0105d wzi\u0105\u0107 np. 120 dow\u00f3dc\u00f3w dywizjon\u00f3w i ich zast\u0119pc\u00f3w (podpu\u0142kownik\u00f3w i major\u00f3w), o 300 dow\u00f3dcach baterii (kapitanach) nie wspominaj\u0105c? Na takie kadry pracuje si\u0119 latami, a my, s\u0105dz\u0105c po zak\u0142adanym tempie zakup\u00f3w \u2013 za wiele czasu nie mamy. Akademii Artylerii zreszt\u0105 te\u017c\u2026 Ale i tak pozostaje pytanie \u2013 kto to wszystko b\u0119dzie obs\u0142ugiwa\u0142? Przecie\u017c nie wszystkie dywizjony b\u0119d\u0105 rozwini\u0119te, a w skadrowanych etat przewiduje\u2026 6 ludzi \u2013 zast\u0119pc\u0119 dow\u00f3dcy dywizjonu i pi\u0119ciu szef\u00f3w baterii. Przy brakach kadrowych \u2013 nie b\u0119dzie nawet tego\u2026<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
227 mm wyrzutnia rakietowa HIMARS.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Uzbrojenie tak kolosalnej ilo\u015bci dzia\u0142 i wyrzutni w amunicj\u0119 i stworzenie jej odpowiednich zapas\u00f3w, to oddzielny, astronomiczny finansowo problem. Jak\u0105 jednostk\u0119 ognia przewidziano np. do HIMARS-\u00f3w? Za\u0142\u00f3\u017cmy (s\u0105 to moje optymistyczne spekulacje), \u017ce na 500 jednostek sprz\u0119tu posiada\u0107 b\u0119dziemy na ka\u017cd\u0105 wyrzutni\u0119 \u201etylko\u201d po 6 pakiet\u00f3w niekierowanych pocisk\u00f3w typu MLRS (po 6 rakiet, zasi\u0119g do 45 km), cztery z pociskami GMLRS (po 6 rakiet, zasi\u0119g do 70 km) i dwa pakiety z pociskami ATACMS (ka\u017cdy z 1 rakiet\u0105, zasi\u0119g do 300 km). W sumie daje to, odpowiednio \u2013 18 tys., 12 tys. i 1 tys. pocisk\u00f3w, a to zdecydowanie za ma\u0142o! Nie lepiej wi\u0119c kupi\u0107 od razu pi\u0119\u0107 razy mniej wyrzutni, a trzy razy wi\u0119cej amunicji?<\/p>\n\n\n\n

Dla por\u00f3wnania: tylko w 2021 r. Polska Grupa Zbrojeniowa zakontraktowa\u0142a, za kwot\u0119 350 mln. z\u0142, dostaw\u0119 122 mm pocisk\u00f3w rakietowych Feniks FHD (ca\u0142e 2 320 szt.<\/strong>!) dla WR-40 \u201eLangusta\u201d\u2026 Jeszcze w 2019 roku podpisano umowy na dostaw\u0119 24 tys.<\/strong> szt.<\/strong> (w tym tylko 6 tys. szt. w wariancie z gazogeneratorem) 155 mm amunicji z pociskiem od\u0142amkowo-burz\u0105cym. \u0141\u0105czna warto\u015b\u0107 umowy wynosi ponad 420 mln z\u0142, a planowany termin zako\u0144czenia dostaw przypada na rok bie\u017c\u0105cy. Natomiast wci\u0105\u017c nierozwi\u0105zany jest problem produkcji w kraju modu\u0142owych \u0142adunk\u00f3w miotaj\u0105cych do amunicji 155 mm[1]<\/a>\u2026 Przypomn\u0119 wi\u0119c raz jeszcze: 6 tys. pocisk\u00f3w, to dzienne zu\u017cycie artylerii ukrai\u0144skiej<\/strong>, kt\u00f3ra i tak je oszcz\u0119dza\u2026<\/p>\n\n\n\n

Zastan\u00f3wmy si\u0119 te\u017c, ile ta artyleryjska armada spali paliwa, zu\u017cyje amunicji i przeje zwyk\u0142ego \u017co\u0142nierskiego chleba. Ile dla tylu dywizjon\u00f3w potrzeba dodatkowego sprz\u0119tu, uzbrojenia, samochod\u00f3w, \u015brodk\u00f3w \u0142\u0105czno\u015bci, wyposa\u017cenia logistycznego, \u015brodk\u00f3w rozpoznania typu \u201eLiwiec\u201d i dalekosi\u0119\u017cnych rozpoznawczych BSP, zdolnych do rozpoznania na odleg\u0142o\u015b\u0107 300 km. Nie m\u00f3wi\u0119 ju\u017c o odpowiedniej infrastrukturze: \u017co\u0142nierze nie b\u0119d\u0105 przecie\u017c mieszka\u0107 pod pa\u0142atkami, a sprz\u0119t przebywa\u0142 pod \u201echmurk\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Na koniec zdradz\u0119 Czytelnikom najwi\u0119ksz\u0105 tajemnic\u0119 tego zakupu: to wszystko, o czym pisa\u0142em w poprzednich trzech akapitach, kosztowa\u0107 b\u0119dzie nas wszystkich o wiele wi\u0119cej, ani\u017celi same dzia\u0142a i wyrzutnie\u2026<\/p>\n\n\n\n

Czy zatem kto\u015b z moich szanownych koleg\u00f3w z Zarz\u0105du WRiA IWL DGRSZ i Inspektoratu Wsparcia Si\u0142 Zbrojnych m\u00f3g\u0142by nam wyt\u0142umaczy\u0107 i uzasadni\u0107, sk\u0105d wzi\u0119to te astronomiczne liczby dla planowanych zakup\u00f3w?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mam uzasadnione obawy, \u017ce nie\u2026<\/p>\n\n\n\n

Jak uratowa\u0107 polsk\u0105 artyleri\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli zdecydujemy si\u0119 zast\u0105pi\u0107 dywizjony brygad og\u00f3lnowojskowych (wyposa\u017cone obecnie w haubice 2S1 \u201eGo\u017adzik\u201d lub armatohaubice \u201eDana\u201d) wzmocnieniem w postaci du\u017cej ilo\u015bci ppk, granatnik\u00f3w przeciwpancernych i dron\u00f3w, ewentualnie wyposa\u017cy\u0107 je w mobilne \u201eKryle\u201d (koncepcja!) i M777, to potrzeby sprz\u0119towe w \u201eKRAB-ach\u201d zmniejsz\u0105 si\u0119 do 240, a z uwzgl\u0119dnieniem brygad pancernych \u2013 maksymalnie do 350 sztuk.<\/p>\n\n\n\n

Nale\u017cy zastanowi\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nad potrzeb\u0105 posiadania 24-dzia\u0142owych dywizjon\u00f3w i 18 wyrzutniowych dywizjon\u00f3w HIMARS-\u00f3w. <\/strong>Jak pokazuj\u0105 do\u015bwiadczenia ukrai\u0144skie, o czym ju\u017c wspomina\u0142em na pocz\u0105tku swoich rozwa\u017ca\u0144 \u2013 artyleria dzia\u0142a dzi\u015b w rozproszeniu, maksymalnie plutonami po 2-3 dzia\u0142a \/ wyrzutnie. Przej\u015bcie naszych dywizjon\u00f3w na pocz\u0105tku wieku na etat 24-dzia\u0142owy nie wynika\u0142o z jakiej\u015b uzasadnionej potrzeby taktycznej, ale raczej z potrzeby zachowania jak najwi\u0119kszej ilo\u015bci dzia\u0142 \/ wyrzutni przy zmniejszaj\u0105cym si\u0119 stanie ilo\u015bciowym armii. Zatem nic nie uzasadnia utrzymywania tych etat\u00f3w przy zwi\u0119kszonej dono\u015bno\u015bci i lepszej jako\u015bci amunicji.<\/p>\n\n\n\n

A ju\u017c zupe\u0142nie nie rozumiem, dlaczego nasi decydenci przyj\u0119li, \u017ce etat dywizjonu HIMARS-\u00f3w ma si\u0119 sk\u0142ada\u0107 z 18, a nie 16 wyrzutni, jak jest to przyj\u0119te w USA Army. Amerykanie maj\u0105 40 lat do\u015bwiadczenia w ich u\u017cyciu (my\u015bl\u0119 tu tak\u017ce o wersji M270 MLRS), a my chcemy by\u0107 lepsi i m\u0105drzejsi od nich??<\/p>\n\n\n\n

Osobi\u015bcie uczestniczy\u0142em w planowaniu ich u\u017cycia podczas s\u0142ynnego \u0107wiczenia \u201eCannon Cloud\u201d w 2002 roku. Gdy Amerykanie us\u0142yszeli ile pocisk\u00f3w potrzebujemy do zniszczenia drugorzutowych pu\u0142k\u00f3w przeciwnika, kt\u00f3re szykowa\u0142y si\u0119 do ataku \u2013 z\u0142apali si\u0119 za g\u0142ow\u0119 i \u2013 oczywi\u015bcie \u2013 odm\u00f3wili nam wsparcia. A my na te pu\u0142ki \u201ezrzucili\u015bmy\u201d\u2026 6. BPDes. \u015awiadczy to jedynie o tym, \u017ce od 20 lat niczego si\u0119 nie nauczyli\u015bmy\u2026<\/p>\n\n\n\n

Amerykanie chwal\u0105 Ukrai\u0144c\u00f3w za wykorzystanie HIMARS-\u00f3w, a nawet podziwiaj\u0105, bo nie tylko dzia\u0142aj\u0105 \u201eby the book\u201d, ale wykazuj\u0105 przy tym pomys\u0142owo\u015b\u0107 i inicjatyw\u0119. Nota bene tylko 100 HIMARS-\u00f3w potrzebuj\u0105 Ukrai\u0144cy, aby przej\u015b\u0107 do kontrofensywy na 1 000 km froncie!<\/p>\n\n\n\n

Przy przej\u015bciu na system 18 dzia\u0142owy (i 16 wyrzutni dla HIMARS-\u00f3w) potrzeby naszej artylerii zmniejsz\u0105 si\u0119 wi\u0119c jeszcze bardziej i wynios\u0105 260 \u201eKRAB-\u00f3w\u201d, 126 \u201eKryli\u201d <\/strong>(wci\u0105\u017c m\u00f3wi\u0119 o koncepcji!), 60 M777 i 100 HIMARS-\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

To te\u017c s\u0105 du\u017ce ilo\u015bci, ale ju\u017c nie kosmiczne\u2026 I, co najwa\u017cniejsze \u2013 racjonalne. A o ile\u017c skr\u00f3c\u0105 si\u0119 przy tym kolumny tych dywizjon\u00f3w i dowo\u017conego im zaopatrzenia! Mniejsza, ale silna artyleria \u2013 to mobilno\u015b\u0107; wielka i liczna, nawet je\u015bli nowoczesna \u2013 to stagnacja\u2026<\/p>\n\n\n\n

* * *<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nie jestem przy tym przeciwnikiem wsp\u00f3\u0142pracy z Kore\u0105 nad modernizacj\u0105 \u201eKraba\u201d i rozszerzaniem jego produkcji na potrzeby sojusznik\u00f3w z NATO i innych pa\u0144stw. Ale pozosta\u0142e 140 \u201eKrab\u00f3w\u201d dla siebie mo\u017cemy wyprodukowa\u0107 sami i kupowanie K-9A1 dla naszej armii uwa\u017cam za zb\u0119dne. Czym innym jest natomiast podj\u0119cie wsp\u00f3\u0142pracy nad rozwojem nast\u0119pcy \u201eKraba\u201d \u2013 K9PL. Tu jestem jak najbardziej za.<\/p>\n\n\n\n

Nie dajmy si\u0119 jednak oszuka\u0107 twierdzeniu, \u017ce korea\u0144ska K-9 jest \u201esprawdzona w walce\u201d \u2013 to tylko p\u00f3\u0142prawda. U\u017cyto ich bojowo jedynie raz \u2013 w odpowiedzi na p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144ski ostrza\u0142 wyspy Yeonpyeong 23 listopada 2010 roku \u2013 i zu\u017cyto\u2026 80 pocisk\u00f3w. Tymczasem \u201eKraby\u201d walcz\u0105 w Ukrainie od dw\u00f3ch miesi\u0119cy. Ukrai\u0144cy stracili wprawdzie jednego, ale wszystkie pozosta\u0142e s\u0105 sprawne. W przeciwie\u0144stwie do francuskich \u201eCezar\u00f3w\u201d i niemieckich Pz2000 (z nich, na 15 przekazanych, sprawnych jest tylko 5). \u201eKraby\u201d za swoje dzia\u0142ania na polu walki s\u0105 chwalone nie tylko przez ukrai\u0144skie i zachodnie media, ale przede wszystkim przez ich obs\u0142ugi.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego wi\u0119c my \u2013 na co zwr\u00f3ci\u0142 ju\u017c uwag\u0119 genera\u0142 W. Skrzypczak \u2013 nie promujemy swojego<\/strong> produktu, tylko chcemy kupowa\u0107 \u201eco\u015b jeszcze lepszego\u201d. Dlaczego nie proponujemy ich naszym sojusznikom z NATO, kt\u00f3rzy gotowi s\u0105 wymieni\u0107 swe przestarza\u0142e M-109, niedopracowane \u201eCezary\u201d czy Pz2000 na nowoczesne i sprawdzone systemy? Je\u015bli K-9 zostanie uszkodzona podczas wojny, to gdzie j\u0105 wy\u015blemy na remont, do Korei? To samo dotyczy zreszt\u0105 czo\u0142g\u00f3w K-1; natomiast uszkodzone czo\u0142gi \u201eLeopard\u201d i \u201eAbrams\u201d mo\u017cemy spokojnie wys\u0142a\u0107 do Niemiec czy innego pa\u0144stwa sojuszniczego. Dlatego dla europejskich kraj\u00f3w NATO ujednolicenie system\u00f3w artyleryjskich \u2013 przy unitarnej ju\u017c amunicji \u2013 by\u0142oby wysoce korzystne. A taki system \u201ena dzi\u015b\u201d zaproponowa\u0107 mo\u017cemy tylko my we wsp\u00f3\u0142pracy z Kore\u0105.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Czeska 155 mm armatohaubica \u201eMorana\u201d<\/em>.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"
Szwedzka 155 mm armatohaubica \u201eArcher\u201d<\/em>.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Co wybra\u0107 jako nast\u0119pc\u0119 \u201eKryla\u201d?<\/em><\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli b\u0119dziemy z tym zwleka\u0107, to wszyscy kupi\u0105 inne systemy, kt\u00f3re dzi\u015b testowane s\u0105 na Ukrainie, np. s\u0142owackie \u201eZuzany-2\u201d, szwedzkie \u201eArchery\u201d czy promowane ostatnio czeskie \u201eDity\u201d i \u201eMorany\u201d. (Nawiasem m\u00f3wi\u0105c produkty szwedzkie lub czeskie \u015bwietnie sprawdzi\u0142yby si\u0119 jako odpowiedniki \u201eKryli\u201d). Czy wi\u0119c nie lepiej wej\u015b\u0107 w kooperacj\u0119 z sojusznikami z NATO i rozpocz\u0105\u0107 produkcj\u0119 natychmiast, zamiast czeka\u0107 kilka lat na zbudowanie odpowiedniej dla K9PL fabryki u nas? Pomy\u015blmy o tym, zanim zn\u00f3w pozostaniemy sami ze swoj\u0105 artyleryjsk\u0105 \u201earmi\u0105 klon\u00f3w\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n

* * *<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Co najwa\u017cniejsze: zak\u0142adan\u0105 przez autora si\u0142\u0119 polskiej artylerii zbudowa\u0107 mo\u017cna szybko i (w wi\u0119kszo\u015bci) si\u0142ami w\u0142asnego przemys\u0142u zbrojeniowego. Wystarczy jedynie przesun\u0105\u0107 \u015brodki finansowe, a polsk\u0105 artyleri\u0119 mo\u017cna b\u0119dzie jeszcze uratowa\u0107 przed czekaj\u0105c\u0105 j\u0105 \u201ekl\u0119sk\u0105 urodzaju\u201d. Pami\u0119tajmy, \u017ce ogromne ilo\u015bci sprz\u0119tu, nie wpisuj\u0105ce si\u0119 w \u017cadn\u0105 koncepcj\u0119 \u2013 s\u0105 marnotrawstwem, mog\u0105cym przynie\u015b\u0107 skutki odwrotne do zamierzonych. Zastan\u00f3wmy si\u0119 nad tym wszystkim raz jeszcze, p\u00f3ki nie wywalimy kolejnych miliard\u00f3w w b\u0142oto\u2026<\/p>\n\n\n\n

Kolosalne oszcz\u0119dno\u015bci, jakie osi\u0105gni\u0119to by przy przedstawionych przeze mnie za\u0142o\u017ceniach, nale\u017cy przenie\u015b\u0107 (a nie przeje\u015b\u0107!<\/strong>) na inwestycje w amunicj\u0119 dalekosi\u0119\u017cn\u0105 i precyzyjn\u0105 oraz w \u015brodki \u0142\u0105czno\u015bci i rozpoznania dla nowoczesnych system\u00f3w artyleryjskich, wzmocnienie brygad og\u00f3lnowojskowych \u015brodkami przeciwpancernymi, mobilnymi mo\u017adzierzami \u201eRak\u201d i dronami.<\/p>\n\n\n\n

Na koniec pozostaje jeszcze pytanie co zrobi\u0107 z ca\u0142\u0105 pozosta\u0142\u0105 reszt\u0105 naszej artylerii (\u201eDany\u201d, \u201eGo\u017adziki\u201d, BM-21, 120 mm mo\u017adzierze, a nawet przeciwpancerne 85 mm D-44) i amunicj\u0105 do nich? Moja odpowied\u017a jest prosta i niezmienna od 24 lutego br.: przekaza\u0107 natychmiast Ukrainie!<\/strong> Bo ka\u017cdy rosyjski T-72 i \u201eMsta\u201d zniszczone dzi\u015b za Dnieprem, o to czo\u0142g i dzia\u0142o mniej do zniszczenia nad Bugiem i Wis\u0142\u0105. Dajmy bro\u0144 tym, kt\u00f3rzy maj\u0105 dzi\u015b wol\u0119 do walki z imperialistycznymi zakusami Putina, bo czy my sami j\u0105 posiadamy?<\/p>\n\n\n\n

Ukraina daje nam dzisiaj czas niezb\u0119dny na przezbrojenie, by\u015bmy kiedy\u015b nie musieli si\u0119 t\u0142umaczy\u0107 tak g\u0142upio jak Rosjanie, \u017ce w czerwcu 1941 roku \u201ehistoria da\u0142a im za ma\u0142o czasu\u201d. Ukrai\u0144cy p\u0142ac\u0105 za ten czas swoj\u0105 krwi\u0105, wi\u0119c tym bardziej go nie zmarnujmy!<\/p>\n\n\n\n

* * *<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dla mnie, jako artylerzysty, smutne mo\u017ce by\u0107 to, \u017ce m\u00f3j ukochany rodzaj broni traci sw\u0105 \u201ebosko\u015b\u0107\u201d. Jednak wojna to nie czas na finezj\u0119 i sprz\u0119t pi\u0119knie i licznie prezentuj\u0105cy si\u0119 jedynie na defiladach. Tu licz\u0105 si\u0119 tylko dwie rzeczy: ludzkie \u017cycie i\u2026 pieni\u0105dze. Je\u015bli nie sta\u0107 nas na sprz\u0119t drogi i wyrafinowany, to musi by\u0107 nas sta\u0107 na sprz\u0119t tani i masowy. Takie s\u0105 dzi\u015b drony i lekkie \u015brodki przeciwpancerne. Taka z pewno\u015bci\u0105 nie jest wsp\u00f3\u0142czesna artyleria\u2026<\/p>\n\n\n\n

Wroc\u0142aw, 31.08.2022 r.                                                     pp\u0142k rez. Tomasz LISIECKI<\/strong><\/p>\n\n\n\n

(Wszystkie zdj\u0119cia \u2013 Internet)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Autor by\u0142 oficerem 23. \u015aBA i 23. \u015aPA, jest t\u0142umaczem i autorem publikacji z zakresu historii wojskowo\u015bci i artylerii.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

[1]<\/strong><\/a> <\/strong>J. Reszczy\u0144ski Polska artyleria w 2021 roku: \u201eplusy dodatnie, plusy ujemne\u201d, https:\/\/defence24.pl\/sily -zbrojne\/ polska -artyleria-w-2021-roku-plusy-dodatnie-plusy-ujemne-analiza<\/em><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

[1]<\/a> Dos\u0142ownie powiedzia\u0142 tak: A czym\u017ce jest wsp\u00f3\u0142czesna wojna? Interesuj\u0105ca kwestia, czego ona wymaga? Wymaga masowej artylerii. We wsp\u00f3\u0142czesnej wojnie artyleria to B\u00f3g\u2026<\/em> Por.: \u0421\u043e\u0432\u0435\u0449\u0430\u043d\u0438\u0435 \u043f\u0440\u0438 \u0426\u041a \u0412\u041a\u041f(\u0431) \u043d\u0430\u0447\u0430\u043b\u044c\u0441\u0442\u0432\u0443\u044e\u0449\u0435\u0433\u043e \u0441\u043e\u0441\u0442\u0430\u0432\u0430 \u043f\u043e \u0441\u0431\u043e\u0440\u0443 \u043e\u043f\u044b\u0442\u0430 \u0431\u043e\u0435\u0432\u044b\u0445 \u0434\u0435\u0439\u0441\u0442\u0432\u0438\u0439 \u043f\u0440\u043e\u0442\u0438\u0432 \u0424\u0438\u043d\u043b\u044f\u043d\u0434\u0438\u0438, <\/em>14-17 \u0430\u043f\u0440\u0435\u043b\u044f 1940 \u0433\u043e\u0434\u0430<\/em>, http:\/\/rkka.ru\/docs\/zimn\/title.htm<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przedstawione w tek\u015bcie opinie s\u0105 prywatnymi pogl\u0105dami autora i bazuj\u0105 na jego trzydziestoletnim do\u015bwiadczeniu pracy w pododdzia\u0142ach i sztabach artylerii oraz jawnych materia\u0142ach publikowanych w mass mediach. \u015amier\u0107 \u201eboga wojny\u201d?, czyli do czego jest nam potrzebna liczna artyleria? Jak na polach Ukrainy ginie \u201emasowa\u201d artyleria Gdy 17 kwietnia 1940 roku, omawiaj\u0105c w gronie generalicji przebieg \u201ewojny […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-3238","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artyleria"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/artylerzysci-sow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3238","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/artylerzysci-sow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/artylerzysci-sow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/artylerzysci-sow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/artylerzysci-sow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3238"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/artylerzysci-sow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3238\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3250,"href":"https:\/\/artylerzysci-sow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3238\/revisions\/3250"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/artylerzysci-sow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3238"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/artylerzysci-sow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3238"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/artylerzysci-sow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3238"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}